'Niet alle wetenschappers hebben gelijk'
Volgens de Brit Philip Bell lijken evolutionisten nog meer dan christenen in wonderen te geloven. In het Van Lodenstein College in Amersfoort doet hij uit de doeken wat wel en wat niet bewezen is. Zijn bevindingen, die hem van evolutionist tot creationist hebben gemaakt, boeien de scholieren. Hij daagt hen uit om kritisch te denken, want “niet alle wetenschappers hebben gelijk.”
“Al in de tijd van Noach vond de meerderheid het idee van een zondvloed waanzin,” zegt Bell tegen de scholieren. Soms heeft een klein groepje en niet de massa het dus bij het rechte eind. Meteen vanaf het begin spreekt Philip Bell de scholieren aan. Ze lijken hun Engelstalige gastdocent wel te waarderen. Met grappige cartoons en veel illustraties, verwerkt in een eigentijdse presentatie, verlevendigt Bell zijn betoog. Deze jonge wetenschapper spreekt duidelijk en to the point, en de nodige Britse humor is hem niet vreemd.
Onvoorspelbaar
Hoewel hij opgroeide in een christelijk gezin, begon Philip Bell op grond van wat hij hoorde in de biologieles op de middelbare school de evolutietheorie te accepteren. In zijn studententijd kwam hij in een geloofscrisis terecht. Uiteindelijk ontdekte hij dat het Woord van God volledig betrouwbaar is, zowel wetenschappelijk als geschiedkundig.
Hij legt uit dat God hem steeds geleid heeft en dat die ervaringen het mogelijk hebben gemaakt dat hij nu zijn werk goed kan doen. “Toen ik afstudeerde, trok onderzoek me eigenlijk niet, en lesgeven was wel het laatste wat ik wilde,” geeft hij lachend toe. Hoewel hij vroeger de zending in wilde, heeft hij via deze onvoorspelbare weg toch een unieke taak gekregen. Nu hij spreekt op scholen en conferenties in heel Europa voor zowel ‘gewone’ mensen als wetenschappers, is hij toch missionair bezig.
Bell constateert dat kritiek op de onfeilbaarheid van de Bijbel meestal gericht is op eerste hoofdstukken van Genesis. “Het erkennen van Genesis als echte geschiedenis lijkt achterhaald en ons denken is doortrokken geraakt van de evolutietheorie,” zo stelt hij. Scholieren in Europa horen hoe de wereld is ontstaan, niet hoe of door Wie het is geschapen. Bell geeft toe dat het riskant voor academici is om de evolutietheorie de rug toe te keren, “want dan moet je erkennen dat er een doelbewust ontwerp is. En een Ontwerper.”
Naast niet-kerkelijke mensen zijn er ook theologen die het scheppingsverhaal afwijzen. Dat er ook binnen de kerk vraagtekens worden geplaatst bij de juistheid van Gods Woord, brengt onder christenen verwarring. Bell beschouwt het begin van Genesis als het fundament van de Bijbel. “Wanneer dit niet letterlijk wordt genomen, wat dan nog wel? Hoe beschouwen we dan andere ‘wetenschappelijk niet-verklaarbare gebeurtenissen’, zoals de maagdelijke geboorte of de opstanding van Jezus? Het gebouw stort in als het fundament weg is, zo ook de christelijke leer.”
Twee brillen
Volgens Bell heeft iedereen een vooropgezette mening. Hierdoor is het onmogelijk om bewijsmateriaal voor zich te laten spreken, want we bekijken het allemaal met een bepaalde bril, waardoor we hetzelfde verschillend kunnen zien. De vraag is dus niet of we bevooroordeeld zijn, maar hoe we dat zijn. Om bij de evolutietheorie uit te komen, gebruikt men bepaalde bewijzen. Met hetzelfde feitenmateriaal kun je ook de bijbelse scheppingsgeschiedenis onderbouwen. De conclusie hangt dus niet af van de beschikbare feiten, maar van het kader waarin het geplaatst wordt.
Darwin heeft gezegd dat de complexiteit van het oog hem deed huiveren. Hij zei dat het zijn theorie onderuit zou halen wanneer niet elk stadium van ontwikkeling levensvatbaar zou zijn. Inmiddels weten we dat het oog zo complex in elkaar zit dat het niet te vereenvoudigen valt: niets werkt wanneer één deeltje ontbreekt. Darwins favoriete argument voor evolutie stoelde op de theorie dat alle embryo’s van gewervelde wezens in hoge mate gelijk zijn.
Deze theorie is inmiddels lang achterhaald. We weten nu dat embryo’s van mensen en verschillende dieren sterk van elkaar verschillen en geen enkel bewijs leveren voor een gemeenschappelijke voorouder. Aan de andere kant zijn er wel overeenkomsten in de structuur van levende wezens. Bell stelt echter de vraag of deze overeenkomsten in structuur bewijs vormen voor evolutie of voor een gemeenschappelijke Ontwerper. Zo zorgt bijvoorbeeld bij uiteenlopende dieren zoals de zee-egel, muis, vogel en de vlinder, hetzelfde gen ervoor dat de ontwikkeling van de zeer verschillende ‘poten’ in gang wordt gezet.
Bell weet van diverse atheïsten en wetenschappers die moeite moeten doen om de evolutietheorie overeind te houden. Atheïst Dawkins geeft bijvoorbeeld toe dat levende dingen eigenlijk te mooi ‘ontworpen’ lijken om door toeval te zijn ontstaan. Zo zijn er volgens Bell wel meer wetenschappers die eens die andere bril zouden moeten uitproberen om te zien of het werkt. “De meeste atheïsten die ik heb ontmoet, zijn geen echte atheïsten. Ze zijn kwaad op de God in Wie ze niet geloven”.
Macht in eigen handen
“Op veel scholen hoor je in de biologieles te weinig over het begin van de wereld,” zegt Linda Doornenbal na afloop van de lezing. Ze vindt het interessant om het scheppingsbetoog van Philip Bell op school te horen. Bovendien vindt ze het belangrijk dat niet alleen argumenten voor de evolutietheorie, maar ook voor het creationisme gehoord worden. “Iedereen denkt te weten wat de evolutietheorie inhoudt, maar argumenten en harde bewijzen die de schepping onderbouwen, kent niemand.”
Tijdens Bells presentatie komt er een cartoon voorbij van een wetenschapper die uit alle macht een deur dicht probeert te duwen om Goddelijk licht buiten te sluiten. Op de vraag waarom mensen zoveel moeite doen om de mogelijkheid van een bewust ontwerp te minimaliseren, reageert Machiel Natzijl:
“Mensen houden liever de macht in eigen handen. Een Schepper erkennen, betekent ook dat je aan Iemand verantwoording af moet leggen.”Hij laat weten dat het ontwerp in de natuur hem boeit, en wil later graag het vakgebied van dierkunde in duiken.
“Wanneer je een discussie ziet tussen een creationist en een evolutionist, zijn er eenvoudig argumenten aan te voeren op grond van feiten en onderzoek die spreken voor de schepping. De evolutionist die daarmee geconfronteerd wordt, brengt daar dan – vreemd genoeg – vaak ongefundeerde beweringen tegenin, die niet op feiten maar op ideologie zijn gebaseerd.”Volgens Bell worden beweringen en theorieën vaak zonder enige kritiek aangenomen, omdat men een specialist niet tegen durft te spreken. “Gegevens in wetenschappelijke boeken verlopen elk jaar, maar de Bijbel is nog steeds actueel.”
Adam en Steve?
“Mensen willen niet horen dat ze hulp nodig hebben. Eigenlijk wordt iedereen geboren als humanist,” vindt Philip Bell. Hij vergelijkt de manier waarop mensen met het Evangelie bereikt kunnen worden met de twee soorten aanpak in het boek Handelingen. In het tweede hoofdstuk van dit boek lezen we hoe tijdens Pinksteren duizenden Joden zich in Jeruzalem bekeerden en lieten dopen. De boodschap van Petrus was voor hen duidelijk, mede omdat het fundament goed was; ze waren bekend met de Schepper. Later, wanneer Paulus aankomt in de stad Athene, spreekt hij voor mensen die beïnvloed zijn door filosofieën die het bestaan van een Schepper uitsluiten. Om deze voor hen onbekende God ter sprake te brengen, moet hij eerst een goed fundament leggen.
Voor veel mensen in de westerse maatschappij zijn fundamentele waarheden op losse schroeven komen te staan. Het belang van Genesis wordt overstemd door andere meningen. Zelfs voor christenen kan Genesis een struikelblok vormen. Hier legt God in de schepping niet alleen de basis voor de verhoudingen tussen Hem en de mens, mens en natuur, maar ook voor de relaties tussen mensen onderling. “God created Adam and Eve, not Adam and Steve,” zegt Bell met een glimlach. “Deze implicatie heeft toch een serieuze ondertoon, want meteen vanaf het begin zien we dat heteroseksuele relaties de norm zijn. Wanneer we met de mening meegaan dat homoseksualiteit een even goed alternatief is, nemen we het fundament van de Bijbel niet meer serieus. Jezus verwees vaak naar Genesis en beschouwde dit als waarachtige geschiedenis. In Marcus 10 vers 6 zegt Hij: ‘Maar van het begin der schepping heeft Hij hen als man en vrouw gemaakt.’ Wie zijn wij om dat voorbeeld af te wijzen?”
Misschien zou het niet eens zo gek zijn wanneer we een kikker konden veranderen in een prins. Kikkers genoeg, prinsen zijn dunner gezaaid. En waarom is dit gekker dan de veronderstelling dat een aap een mens kan worden? Een natuurlijke opwaartse ontwikkeling klinkt oorstrelender dan een kapotte, zichzelf vernietigende wereld.
Bell vindt het opmerkelijk dat zelfs mensen die zonder een Schepper te erkennen, wel geloven in een intelligent ontwerp, veel vijandige reacties krijgen. “Mensen willen gewoonweg niet verplicht worden gesteld verantwoording af te leggen.” En wanneer er geen intelligent ontwerp is, is er geen Schepper, en is er ook niemand nodig om onze rommel op te ruimen. Jezus’ offer was dan tevergeefs, want je kunt geen contact herstellen tussen mensen en hun Schepper Die er niet is. “Zo hebben ze ook op een effectieve manier korte metten gemaakt met de noodzaak tot verlossing van zonde en de tweede komst van Jezus.”
© foto: Evangelische Omroep Pers
Aanbevolen bronnen:
